Қызының бақытсыздығы үшін өзін кінәлайды

12.08.2018
Қаралды: 328

Осыдан екі жыл бұрын, жаз айы болатын. Қызым екеуміз пойызға отырдық. Астыңғы орынға билет алдық. Қызымның орнынан жоғары бір апа орналасыпты. Жоғарыға мініп-түсуінің қиын екенін байқаған қызым менен ол кісімен орын ауысуға рұқсат сұрады. Мен қарсы болған жоқпын. Апа қуанып, алғысын жаудырды.

 

Оразадан кейінгі күндер еді, апа қарызы болып, аузын бекітіпті.  Жол бойы танысып алдық.

 

– Қызым, бақыттысың ба? – деп сұрады апа шай үстінде. Әңгіме айтқысы келіп отырғанын сездім.

 

– Иә, бақыттымын, – деп ыңғайланып тұр­ғанымда анамның сөзі есіме түсіп, тілімді тістей қойдым. «Бақытсыз жандардың жанында өзіңнің бақытты екеніңе мақтанба, жаны жабырқап қалады», – дейтін анам.

 

– Шүкір, апа, тәуліктің жартысы күн, жартысы түн ғой, – дедім. 

 

– Менің сенімен құралыптас қызым бақытсыз. Үш ұлдан кейінгі кенже әрі ерке қызым еді. Жақында күйеуі асылып қайтыс болды. Ал ата-енесі өзін керексіз адамдай қуып жіберді. Соған пәтер тауып беріп, азырақ күн балаларына қарасып келе жатқан жайым бұл. Үйіме де сияр еді, келініммен сыйыса алмай ма, кім білсін. Кейде тіпті өзіміз өз үйімізде артық адамдаймыз, оны екі баласымен келін қайдан жақтырсын? – деді апа. 

 

– Апа, өзіне, балаларына Алла өмір берсін, мойымаңыз, – деп жұбаттым. 

 

– Әрине, тірі адам тіршілік қылар, ұл-қызы өсіп, қатарға қосылар. Мені қынжылтатыны бұл емес, жанымды жегідей жегені оның бақытсыздығына менің кінәлі болғаным, – деп бір тоқтады ол кісі. Сосын менің тыңдауға ықыласым барын аңғарды ма, әңгімесін жалғап кетті.

 

 – Жас келіншек едім. Ел қатарлы өмір сүрдік. Үш ұлым бар, көршілерім де жақсы жандар еді. Бірде көшемізде тұратын менен екі жас кіші келіншектің күйеуі қайтыс болып, бір сәтте аза тұтып қалды. Бір қыз, бір ұлы­мен жесір қалды. Тіршілігі қарапайым, артық сөзі, әрекеті жоқ жан болатын. Ақылды, сабырлы, сүйкімді еді. Келіншекті көршілердің бәрі ұнататын, тіпті менің күйеуім де оны мақтап отыратын. Ал мен күйеуім тұрмақ, көршілерден ол жайлы жақсы лебіз естісем, кірпідей жиырылып, жақтырмайтынмын. Жолдасымның оны мақтай беретіні жаныма тиді.

 

Сол әйелмен үш жыл көрші болып тұрдық, кейін ол бала-шағасымен басқа жаққа көшіп кетті. Сол үш жыл ішінде оның бойынан бір кемшілік іздеумен жүрдім. Реті келсе, күйеуім жайлы, болашағымыздың кереметтілігін айтып, мақтанып, оның жанын жаралауға барымды салдым. Ақылдылығы сол, күлімсіреп, басын изеп отыратын. Онысына одан сайын жыным келетін. Дүкенде көрісіп немесе көшеде жолығысып тұрып қалғанда онымен бір ер кісі сәлемдессе: «Бұл кім, танысың ба? Жақсы араласасың-ау деймін», – деп тырнақ астынан кір іздейтінді шығардым.

 

Бір күні екеуміз базарда кездесіп қалдық. Алма алып тұрғанмын, ол да алма алғысы келіп, екеуміз үшін қосып төлей салды. «Өзім...» – дей бергенім сол еді: «Сіз маған көрші болып талай жақсылық жасадыңыз. Мен көшіп барамын. Сіздерге үлкен сый жасай алмадым, тым болмаса жақсылықтарыңызды осылай өтейін», – деді. Мен болсам, шірендім де қалдым. Не қайырымдылық жасағаным ойыма кіріп-шығып тұрған жоқ. Ол жүзіме үңіліп бір қарады да: «Сіз маған күйеусіз өмірдің қиын екенін, жесір әйелдің ешбір еркекпен амандасуына болмайтынын, тек жұбайы бар әйел ғана бақытты болашақты армандай алатынын үйреттіңіз. Үнемі есіме салып тұрдыңыз. Алғысым шексіз!» – деді жанары жасқа толып. Шын риза болып тұр екен. Ішімде дүлей боран соғып, жүрегім атқақтап кетсе де сыр алдырмадым.

 

Көп ұзамай ол көшіп кетті. Содан бері әрбір алма жеген кезімде сол келіншектің сөздері есіме түсетін. Ойласам, жүрегім қайта қағады. Неге екенін кейін түсіндім ғой.

 

Қызым дүниеге келді. Ұлдарым үйленіп, жалғыз гүлім бойжетті. Ұлды – ұяға, қызды – қияға қондырдым.

 

Арада көп жыл сырғып, қызым қара жамылды. Жанына жалау болып, жұбату сөздерімді айтудан жалықпайтынмын. Күндер өте оның күрсінуі көбейді. Бірде тағы сол жұбату, шер тарқатуды бастағалы отырғанмын, қызым: «Мама, күйеуі бар құрбыларым жолдастары туралы айтқанда, тіпті кейбірі менен күйеуін қызғанғанда жүрегім қан жылайды. Олардың отбасы бірге қыдырып жүрген сәттері бейнеленген суреттерін көргенімде өзімді бейшарадай сезінемін. Соншалық бақытсыз болатындай мен не жаздым, айтыңызшы?!» – деп еңкілдеп қоя берді. Сонда ғана мен бауыр етім – перзентіме ауыр тағдырды тегін-ақ алып бергенімді түсіндім.

 

Балаларым менің қателігім үшін жылап жүрсе осы күнге дейін бақыттан басым айналып, шалқып өмір сүргенімнің құны көк тиын екен. Осы уайым жегідей жеп, он жылға қартайып, белім де бір сәтте бүгіліп кетті.

 

Баяғы келіншектен кешірім сұрамақ болып, барынша сұрастырып көрдім. Таба алмадым. Оның аяғына жығылып, кешірім сұрағым-ақ келеді. Әттең... – деді әжім торлаған жүзін жас жуған апа. Сосын: – Мына көз алдыңда құлпырып өсіп келе жатқан қызыңның болашағы жарқын болсын десең, әрбір ісің мен сөзіңе абай бол, менің қателігімді қайталама, ботам», – деді.

 

Өзіме кездейсоқ жолыққан сол апаның осы әңгімесі менің есіме жиі түседі. Көпшілігіміздің кейде күпірлік қылып, біреулердің көңіліне қаяу салып қоятынымыз бар ғой. Сөздің сүйектен өтетіні бар. Сүйектен өткен соң таңба жақындарымыздың тағдыры болып жазылмасын десек, тек жақсы сөз айтып жүрейікші. Адамның көз жасы мен наласына қалмайық, ағайын! Балаларымыздың қуанышын көруден асқан бақыт жоқ, сол бақытты баршаңызға тіледім.

 

Дария НАЗАРБАЕВА.

 

Мақаланы көшіргенде Zamana.kz сайтына сілтеме көрсету міндетті!

 

 

 

 

Пікір қалдыру

1000 символ