Бөдененің жұмыртқасы мен еті ем екен

23.02.2010 11:57

Қазір Шымкентте түрлі кәсіппен айналысатын жандарды кездестіруге болады. Осындай жандардың бірі шымкенттік Максим есімді жігіт. Ол бөдене өсіруді қолға алып отыр. Бөденелерді күтіп-бағудың қыр-сыры жайында біз оның өзімен тілдескен едік.

«Бөдене жұмыртқасының пайдалы екенін түрлі әдебиеттерден оқып-білдім, – дейді Максим. – Содан осы бір керемет құстарды өсіруге кірістім. Олардың 8 грамдық салмақтағы балапандарын Ташкенттен алдырдым. Балапандарына дұрыс күтім жасасаңыз тез өседі. Негізгі тамақтары дәнді дақылдар, бірақ алғашқы күндері жұмыртқа пісіріп, соны үккіштен өткізіп беремін. Көкөністерді, балық ұны мен сүйек ұнын да жемге араластырып беремін. Тамақтарын медициналық таразға тартып, әр азықты қажет мөлшерде қосып отырамын. Балапан кезінде бөденелерге 4 мезгіл жем беру керек болса, ересек бөденелерді күніне 2-3 мезгіл азықтандырсаңыз жеткілікті. Жемінің құрамы өзгерсе, немесе жемді мөлшерінен кем немесе артық беріп қойсаңыз болғаны, олардың жұмыртқалауы төмендейді.

Біздің бөдене өсіретін бір танысымыз бөденелер тұратын бөлмеге бөтен кісіні мүлдем кіргізбейді, өйткені мұның бәрі де, оның айтуынша, құстардың жұмыртқалауына кері әсерін тигізетін көрінеді. Тіпті ол өзі бөденелерге жем салатын кезде бөденеханаға ылғи да бір киіммен кіреді, себебі оның пікірінше, әр түрлі киім киіп кірудің өзі бөдененің жұмыртқа беруін кемітеді.

Олар тұратын бөлменің ауасы да бірқалыпты, жылы болуы керек. Сондықтан мұнда үнемі термометр тұрады. Сондай-ақ бөденелер аунасын деп құм мен күл араластырып, бос қауашақтарға салып қоямын. Олар осылай құм мен күлге шомылғанды ұнатады.

Олардың мекиендерін қораздарынан ажырату қиын. Тауықтың қораздарынікі сияқты бөдене қораздарының басында айдары болмайды. Қораздарының мойны мен төсі қоңыр, тұмсығының жоғарғы жағы томпақтау болып келеді. Алғашқы кездері көбіне олардың қораз немесе мекиен екенін мен құйрығының астындағы безін қысып көріп ажырататынмын. Қораздарының құйрық астыңғы бездерінен крем сияқты ақ сұйықтық шығады. Ал мекиендерінде бұл болмайды».

Максимнің үйінде әкесі Михаил Кириллович те бар екен.

«Биологиялық құндылығы жөнінен бөдене жұмыртқалары тауықтың жұмыртқаларын басып озады, – дейді Миша ағай. – Бөдененің бес жұмыртқасы тауықтың бір жұмыртқасының салмағымен тең болса, оның құрамындағы калий мен фосфор тауық жұмыртқасындағыдан бес есе көп, ал темір 4,5 есе, В және В12 витаминдері 6 есе көп. Сондай-ақ олардың құрамындағы кальций, мыс, кобальт және түрлі амин қышқылдары тауық жұмыртқасындағыдан гөрі әлдеқайда жоғары. Құрамы осындай азықпен жүйелі қоректенген адамның әртүрлі ауру-сырқауға қарсы тұрар дәрмені артып, жүрек-қан тамырлар жүйесі мен ас қорыту мүшелерінің жұмысы жақсарады. Сондай-ақ бөдене еті мен жұмыртқалары адам ағзасынан радиацияны да шығарады екен. Ал жұмыртқа құрамындағы лейцитин қандағы холестеринді төмендететін көрінеді. Егер тәулігіне бөдененің 4-5 жұмыртқасын тұрақты тұтынса, ер адамның жыныстық қуаты артады.

Бөдененің қалыпты дене қызуы 42 градус болғандықтан, оның сальмонелез, құс тұмауы сияқты жұқпалы дерттерге қарсы тұру қабілеті күшті. Сол себепті оның жұмыртқасын шикідей жұту өте пайдалы. Жапония мен Қытайда бірнеше ғасырдан бері оның еті мен жұмыртқасын халық медицинасында пайдаланып келеді. Тіпті Жапонияда мектеп оқушысының таңертеңгі ас мәзіріне бөдененің екі жұмыртқасы міндетті түрде енгізіледі екен. Бұл балаларды бөртпе мен диатезден құтқарады. Сондай-ақ баланың ойлау қабілетін арттырады.

Жалпы, бөдене жұмыртқасы анемияға, бас ауруына, демікпе мен туберкулезге, қан қысымының көтеріліп және түсіп кетуін реттеуге, салқын тиген мен тұмауға, асқазан, ішек ауруларына, әсіресе асқазан жарасы мен гастритке таптырмас ем. Тіпті жапондықтар бөдене жұмыртқасын тұрақты тұтынған науқастың қатерлі ісіктің өзінен айығатынын дәлелдеген көрінеді. Ал біздің Қостанайдағы таныстарымыздың 7-8 жасар қызы әр 3-4 минут сайын зәр қыштайтынын айтып, қайта-қайта әжетханаға баратын. Сол қызға біз 100 жұмыртқа салып жібердік. Кейіннен тағы да бөдене жұмыртқасын алып ішіп, сол қыз бұл күндері әлгі кеселінен мүлдем айығыпты. Қант диабетімен ауыратын екі кісі біздің үйден тұрақты түрде бөдене жұмыртқаларын сатып алады. Олардың екеуі де жұмыртқаларды қолданып жүрсе, өздерін жақсы сезінетіндіктерін, ал жұмыртқаны ішпей қойса болғаны қан қысымдары көтеріліп кететінін айтып, үзбей жұмыртқа алып отырады».

Бұл кісілер жұмыртқаларын 12 теңгеден, ал бөденелердің өзін 350 теңгеден сатып жатыр екен. Көктемге қарай Максим бөдененің балапандарын тағы да алдырып, өсіруге бел буып отыр. Егер бөдененің еті мен жұмыртқасын жегіңіз келсе, Максимге хабарласуыңызға болады. Байланыс телефондары: 29-28-84, 8-700-472-20-22.

Қ. СМАНҚЫЗЫ.

Пікір қосу

JComments