Халқы нан жемейтін ел. Жерлесіміз Оңтүстік Кореядан көп қызықтар көріпті

25.05.2009 16:46

kara futbolka Азияның бір қиырында жатқан Оңтүстік Кореямен де байланысымыз күшейіп келеді. Таяуда ол ел басшылары Астанаға келіп кетті. Оңтүстік Кореяға біздің елден барып келіп жатқандар да көп. Олардың әңгімесін тыңдаған да бір қызық.

Сайрам ауданына қарасты «Жалын» ауылында Жолдас Жалғас деген азамат тұрады. Осы кісі Оңтүстік Корея мемлекетінде бірнеше жыл еңбек етіп келген. Біз жуырда Жолдаспен жолығып, оның Корея елінде көрген-түйгендері туралы сұрап едік.

Нан пісіріп, қосымша табыс тапқан

«Оңтүстік Кореяның Шингал Угори деген қаласына 2003 жылы келісім-шартпен бардым, – дейді Жолдас. – Барғандардың арасында қазақтардан жалғыз мен болдым. Қалғандары 11 қытайлық, 4 бангладештік, 10 индонезиялық, 6 пәкстандық болатын. Адам бәріне де үйренеді ғой. Дегенмен де өзге елдің ас-суына үйренудің де қиындықтары болады екен. Мысалы, біз бұл елде әсіресе нанды аңсап қиналдық. Кәрістер нан жемейді екен. Сондықтан нансыз тамақ ішуге алғашқыда үйрене алмай жүрдік.

Бұл елдің тұрғындары күрішті суға қайнатып қояды екен. Көбіне соны пайдаланады. Оның үстіне ол күрішке тұз қоспайды. Сонда да соларды жеуге мәжбүр болдық.

Өзім «Кока-кола» сусынын шығаратын зауытқа қарапайым жұмысшы ретінде жұмысқа тұрғанмын. Бір күні бастығымыз бәрімізді жинап алып, зауытқа дәнекерлеуші керек болып жатқанын, арамызда дәнекерлеу қолынан келетін адамның бар-жоғын сұрады. Сонда мен дәнекерлей алатынымды жеткіздім. Олар сеніңкіремей, күліп кеткен, кейін зауытқа өздері келіп ертіп апарды. Сонда олар көрсеткен істің бәрін дәнекерлеп бітіріп бердім. Содан бастық маған риза болып, жалақымды бірден бірнеше есеге көтерді. Сөйтсем, олар дәнекерлеу ісіне бола бір фирмамен келісім-шартқа отырмақ болған екен, ондағылар өте көп ақша сұрапты».

Жолдас нанды сағынып жүріп өзі нан пісіруге бел буғанын айтады. Ол дүкеннен ұн алып, бөлке нан пісіріпті. Сосын оның біреуін жұмыстағыларға нан ауыз тигізуге апарыпты. Мұндайды алғаш көрген бригадир оған таңырқап қарап тұрып, дәмін көрген соң бөлкені ешкімге бермей алып кетіпті. Кешке дейін өзі жеп жүріп, зауыт бастығына да көрсетіпті. Нанның дәмін көрген үлкен бастық Жолдасты шақырып алып, одан нан пісіріп әкеп беруін өтінген екен. Оған келіскен Жолдас өтінішті орындайды. Кейін нан пісіріп дүкенге апарып сатқызуды ойлайды. Сөйтіп, бірінші кезде он бөлке нан пісіріп үйінің қасындағы дүкенге апарып беріпті. Одан соң бір айналып барса, дүкен иелері келушілердің нанды қызық үшін алып кетіп жатқанын айтып тағы да тапсырыс беріпті. Сонымен сол күннен бастап ол қосымша табыс табуға кірісіпті.

«Қызығы, кәрістер мал етінің майын жемейді екен, – дейді Жолдас. – Ет дүкеніне барғанда олардың майды еттен ажыратып алып қоқысқа тастайтынын білдік. Сөйтіп, біз дүкендегілерден малдың майын сұрап алдық. Оған қуанған дүкен қызметкерлері бірнеше келі етті тегін беретін болды. Қала берді, мотоциклмен үйге дейін апарып тастайды. Әлгі мотоцикл – тұрақты тұтынушыларына тегін тасымал жасауға арналған көлік».

Келін құрсақ көтерсе ғана той жасайды

Жолдас Оңтүстік Кореяда тағы бір нәрсені естіп таңқалыпты. Ол жақта екі жас қосылғанда той жасамайды екен. Тек жас келін арада бірнеше ай өткенде құрсақ көтерсе той жасайды, құрсақ көтермесе кері қайтарады. Кәріс киноларында әйелдері қызмет істеп жүргенін көрсетеді, ал шын мәнінде аталмыш елде әйелдердің көбі үйде бала қараумен ғана шұғылданады екен. Кинодағы рас жайт – кәрістер өте инабатты, кішіпейіл екен. Бізде көшеде біреу жөн сұрап, ойын жеткізе алмаса қолды бір сілтеп кетіп қаламыз ғой, ал Жолдас ол жақтың тұрғындары адамды түсінуге қатты тырысатынын айтады.

Жолдасты келесі бір қайран қалдырғаны, ол оңтүстіккореялықтардың иттің етін жегенін көрмепті. Тіпті дүкендерінде де иттің еті сатылмайтынын айтады.

Ал бұл елде жалақы шетелдіктерге қарағанда жергілікті ұлт өкілдеріне үш есе артық төленеді екен. Оңтүстік Корея азаматтары екі-үш айлығына су жаңа көлік сатып алатынға ұқсайды.

Куксидің қатырылған түрі бар

«Басымыздан мынадай қызық өтті, – дейді Жолдас. – Жексенбі күні бес-алты жігіт болып қала аралап жүргенбіз. Содан алдымыздан көрінген дәмханадан тамақ ішуге ниеттендік. Ол жерде куксидің екі түрі бар екен. Біз өзіміз ішіп көрмеген түріне тапсырыс бердік. Даяшы көп уақыт өткізбей тамағымызды алып келді. Қарасақ, мұз болып қалған тамақ. Жөнін сұрасақ, осыған тапсырыс бергенімізді алға тартты. Сонымен арамызда кейбіреулер оны қызық үшін сорып, ақшасын төлеп қайттық. Кәрістерде осындай да тағам түрі бар екен.

Бір дүкеніне кіріп тұрып өзіміздің жақтың арағына көзім түсті. Соны алмақшы болып сұрағанымда сатушы таң қалды. Сөйтсем оны ешкім алмаған көрінеді. Сатушы: «Оны қайтіп ішесің, өлесің ғой. Өзі 40 градус», – дейді. Олардың арақтарының күші 18 градус қана».

Баланы алаңсыз қалдырып кете аласыз

Оңтүстік Кореядағы қалаларда әр бес үйдің арасында демалыс аймағы бар екен. Олардың ішінде балаларыңызды алып қалып, бөлек ойнататын жері, үлкен теледидар, қысқасы, демалысқа қажетті нәрсенің бәрі бар. Әрі ол елде кафе, мейрамхана, театр секілдінің бәрінде барған жұрттың балаларын бөлек ойнататын ойын залдары жұмыс істейді екен. Яғни біздегідей балаларын кімге тастап кетерін білмей бас қатырмайды.

«Бірде мынадай қызық болды, – дейді Жолдас. – Көшеде түнде келе жатырмын. Әудем жерден алдымнан 10-15 кәріс жігіттері шықты. Бәрінің ішіп алып масаң күйде келе жатқандары көрініп тұр. Сонда мен ал енді олар жабылып тепкілеп тастамаса болғаны деп қауіптендім. Жоқ, олай болмады. Жақындағанымда олар екіге бөлініп жол берді. Өттім де кеттім. Оңтүстік Кореяда бірнеше жыл жұмыс істеп жүріп кәрістердің айқайласып, төбелескенін көрмедім. Керісінше, өзге елден барғандардың арасында жұдырықтасқандарды жиі кездестірдім.

Айтпақшы, зауыттағы үлкен қызметкерлердің өздері костюм-шалбар, галстукпен, аяғына кеда киіп жүре береді. Бұл өздеріне ерсі емес. Өйткені кеда жұмысқа ыңғайлы, жұмсақ әрі жеңіл деп есептеледі екен».

Мінеки, Жолдас Оңтүстік Кореяда осындай нәрселер көріпті. Оған әсіресе ол жақтың адамдарының кішіпейілділігі, тәртіптілігі, әділдігі ұнапты. Ол біздің ел адамдарының де жақсы қасиеттері мол болып, осылай көзге ұрып көрініп тұратын болса ғой деп армандайтынын айтады.

С. Байбосынов.

Пікір қосу

JComments