Мутабар апа сақал-мұртымен мақтанады

10.10.2009 12:05

Жуырда Қазығұрт кентіндегі «Мирас» мейрамханасында болған тойға барған едік. Өзбек ұлтының өкілдері өткізген осы тойда біз түр-тұлғасы ерекше бір адамды жолықтырып, таң-тамаша қалдық. Жасы алпысты алқымдаған ақ жаулықты ананың иегіндегі қап-қара сақалы кімді де болса таң-тамаша етері анық болатын.

Шаңырақ көтерген жиені Жовохир мен Маликаның тойына қатысқан сол ананы біз кешегі аптада Тұрбат елді мекеніне іздеп бардық. Тұрбаттықтар ол кісіні «Сақалды апа» деп атап кеткен екен. Қас қарайып қалған уақытта барған біздер «Сақалды апаны» көршісінің үйінен таптық. Үнемі той-томалақтың ортасында жүретін ол кісі өзін журналистердің арнайы іздеп келгенін көршілеріне мақтана айтып, бізді үйіне бастап барды. Келіні Мохира дереу дастарханын әзірлеп, төріне шығарып күтті. Ал «Сақалды апа» басынан өткен қызықты жайларды әңгімелеп берді.

«Менің жасым 61-де, аты-жөнім – Мутабар Тораева, – деді ол. – Алайда көрші-қолаң мен қатарластарым мені «Сақалды апа» деп атап кеткен. Оған түк те ренжімеймін. Иегімдегі бұл сақалды мен әдейі қойған емеспін. Сақал-мұрт менің анамда, нағашы әжемде де болған екен. Яғни тұқым қуалау арқылы пайда болған. Жас кезімде бойымдағы осы өзгерістен үрейленіп, Ташкенттің дәрігерлеріне тексерілгенмін. Алайда ондағылар мұның ешқандай қаупі жоқ екенін, қан арқылы ұрпақтан-ұрпаққа берілгендігін айтты. Содан бері сақалым мен мұртымды алдырып тастауды ойламаппын да. Өзі жылдан-жылға өсіп жатыр. Өзімнен үлкен Тошай және Мухае есімді екі әпкемде де дәл менікіндей сақал-мұрт бар. Тошай қазір Ташкентте тұрады. Ол да сақалын ұзын етіп өсіріп алған. Ал одан кейінгі әпкем осы Тұрбатқа тұрмысқа шыққан. Алайда ол жұрттан ыңғайсызданатын шығар, мұртын өсіргенімен, сақалын алып тастайды».

Мутабар апаның сақалға қатысты әңгімесі өте көп. Жары Мұрат Тораевқа тұрмысқа шығарда оның сақалы дәл қазіргідей болмаған екен. Сұлу, ақжарқын мінезді Мутабар апаға ессіз ғашық болған Мұрат-ака үйленерде оның бет-әлпетіндегі ерекшелікке онша көңіл аудармаған. Уақыт өте жарының иегіндегі сақалымен мақтанатын болыпты. Құрдастарына: «Менің әйелім өзгелерге мүлдем ұқсамайды. Көшеде кетіп бара жатқанда жұрт менің әйеліме таңдана қараса, соған марқайып қаламын», – деп мақтанатын көрінеді.

«Құдайдың берген бір ұл, бір қызын тәрбиелеп өсірдік. Әлі есімде, бірде ұлым Жохонгир екеуміз Ташкентке барғанбыз. Сақалымнан намыстанған Жохонгир көшеде, метрода маған жоламай: «Жұрттың бәрі сізге қарап қалады. Ұялып барамын. Неге сақалыңызды алдырып тастамайсыз?» – деп ашуымды келтірген. Қазір есі кірді, енді ұялмайтын болған», – дейді Мутабар апа.

Ораза тұтатын, намазын қаза қылмайтын Мутабар апаға иегіндегі қап-қара сақалы көп пайдасын тигізген екен. Ол кісіні қазақ-өзбек шекарасындағы қызметкерлер «Қажы апа» атап кеткен. Мутабар апа бірде Ташкенттен алтын алқа алу үшін 1 миллион теңгемен шекарадан оп-оңай өткенін айтады. «Шекарадағылар мені көргенде таңдана қарап қалады. Алайда бірер минуттан соң күлімсіреп: «Қажы апа, өтіңіз. Сіз декларация толтырмай-ақ қойсаңыз болады. Сіздей ананың алаяқ болуы мүмкін емес», – деп ізет көрсетеді. Құдайдың мұнысына да шүкір», – дейді Сақалды апа.

«Сақалды апа менің Құдай қосқан көршім болады, – дейді Шикоят есімді әйел. – Қиямет күні алдымен пенденің көршісімен қандай қарым-қатынаста болғаны сұралады екен. Аллаға шүкір, Мутабар апаның отбасымен тату-тәтті тұрамыз. Туысқандай болып кеткенбіз. Бұл кісі екеуміз әрдайым бірге жүреміз. Базар-ошарға да бірге барамыз. Сондай кездерде оның сақалына таңдана қарап, бір-бірімен сыбырласып жатқан жандарды жиі жолықтырамын. Кейде олардың таңданып тұрғанына күлкім келіп: «Зопарктен адам әкеле жатырмын. Көруге ақшаларың бар ма? Кәне, ақшаларыңды шығарыңдар», – деп әзілдеймін. Біреулер Мутабар апаны вахаббист деп ойлайды. Бастапқыда жұрттың Мутабар апа екеумізге таңдана қарағандары маған біртүрлі, ыңғайсыздау көрінетін. Қазір оған да үйреніп кеттім. Бұл кісінің түр-әлпеті еркектерге келетіндіктен көбі оны орамал таққан еркек деп те ойлап қалады».

Колхозда еңбек етіп, зейнеткерлікке шыққан Сақалды апа бүгінде жары Мұрат ақсақалмен бірге 5 немере өсіріп отыр. Немерелері әжесінің сақалын жуып, оны күн сайын тарауға әдеттеніп алған. Әжелері бір жаққа қыдырып кетсе келгенше сағынып, сақалымен ойнап, мәз-мейрам болып қалады. Ал Мұрат қария жасы жетпіске таяп қалса да әлі кәсібін тастаған емес. Ол кісі ауыл-аймақ тұрғындарының аяқ киімін бүтіндеудің шебері. Таңертеңнен кешке дейін шеберханасында жұмыс істейтін ақсақал біз барғанда үйінде демалып жатыр екен. Сондықтан ол кісімен сұхбаттасудың сәті түспеді.

Мұрат-ака мен Мутабар апа үйінде мал ұстап, егін егеді. Қыстыгүні жейтін азық-түліктің бәрін өз бақшасында өсіреді екен. Ал ұлы Жохонгир мен келіні Мохира мектепте мұғалім болып істейді.

«Мен енеммен құрбымдай сырласамын. Бұл кісі менің жақсы жар, аяулы ана, ізетті келін болуыма көп көмектесті. Әлі күнге дейін үйдің шаруасына қолғабыс жасап, білген ақылын үйретіп отырады», – дейді келіні Мохира.

Біз Мутабар апамен бірге сол ауылда тұратын әпкесі Мухаеның да үйіне бардық. Ол кісі шынында да сақалын ұстарамен алып тастайды екен. Мұрты да самайындағы шашы сияқты ағарыпты. «Құдайдың берген сақалын жарнамалап, жұртқа жария еткім келмейді. Балаларым да бұған қарсы болатын шығар», – деді Мухае апа.

Мұрат-ака мен Мутабар апа үй-ішімен «Замана» газетіне жазылған. Әр нөмірін асыға күтіп отырады екен.

«Осы уақытқа дейін Құдайдың берген сақал-мұртын қысқартып немесе оны бояп көрмеппін. Өз бетінше өсіп жатыр. Мен мұнымен мақтанамын», – дейді Мутабар апа.

Тұрбатта осындай жаратылысы ерекше апа тұрып жатыр.

С. ИКРАМҚЫЗЫ.

Пікір қосу

JComments